Palindromy to takie wyrazy lub zdania, które czytane z przodu i od tyłu brzmią identycznie. Czytelnikom portalu Sadurski.com palindromy przybliża prof. Tadeusz Morawski, specjalista od palindromów.
Palindromy są to słowa, zdania, wiersze lub inne utwory, które czytane wprost i wspak są takie same. Nazwa "palindrom" pochodzi z greckiego (palin - wracać i dromos – droga). Nazwa ta się przyjęła w wielu językach, po angielsku, francusku – "palindrome", po hiszpańsku, włosku: "palindromo", "palindrom" to także nazwa rosyjska.
Palindromy mają długą historię. Anglicy twierdzą, że pierwsze słowa, którymi Adam przywitał Ewę w Raju były palindromem: "Madam, I’m Adam". Mówiąc bardziej serio, pierwsze palindromy były pisane około 2.300 lat temu przez Sotadesa z Maronei.
Do palindromów przywiązywano dawniej dużą wagę. Świadczy o tym inskrypcja na grobie twórcy kanału Panamskiego: "A man a plan a Canal Panama" - zdanie niezbyt udane gramatycznie, ale palindromiczne. Każdy naród ma swoje palindromy, istnieją one też w językach posługujących się pismem obrazkowym.
Można powiedzieć, że palindromy to kuriozum na granicy absurdu, literatury i humoru.
A teraz coś o polskich palindromach
Palindromy w ubiegłym wieku pisali m.in. Julian Tuwim (książka "Pegaz Dęba"), Edmund John ("Palindromy Pana Johna"), Stanisław Barańczak ("Pegaz Zdębiał") oraz Józef Godzic (książka "Echozdania czyli palindromy").
Najbardziej znanym polskim palindromem jest zdanie: Kobyła ma mały bok.
Znany palindrom Juliana Tuwima brzmi tak: Popija rum As, samuraj i pop.
A to krótkie palindromy wybrane z książki Józefa Godzica:
• Jak łysy łkaj
• Orkom mokro
• • •
Zagorzałym miłośnikiem, a także twórcą palindromów jest obecnie Tadeusz Morawski, który w latach 2005–2007 wydał książki: "Gór ech chce róg", "Zagwiżdż i w gaz" oraz "Zaradny dynda raz". Tytuły tych książek są, oczywiście, palindromami.
Tadeusz Morawski jest także autorem najdłuższych na świecie utworów: palindromu (33 tys. liter!) oraz wiersza-palindromu (4.400 liter). Poniżej kilka przykładów jego nowych palindromów:
• Ile Roman ładny dyndał na moreli?
• Pętaka pętaj, a tępaka tęp!
• Może jeż łże jeżom?
• Ala boski miks obala
• Łapał za Tokaj, a kota złapał
• U Izydy żądze na wyrku co noc ukrywane – zdąży Dyziu?
• Tu Bąk Izydor świni w środy z Iką But
Najwięcej o polskich palindromach dowiesz się, odwiedzając stronę www.palindromy.pl. Jest tam ponad cztery tysiące palindromów, aktualności, artykuły, wywiady, opinie oraz wiele użytecznych linków.
Na zdjeciu: Tadeusz Morawski podczas tegorocznych targów książki z PKiN W Warszawie, trzyma w dłoniach swoją najnowszą książkę "Zaradny dynda raz".
humor
