Humor • Rozrywka • Dowcipy Ciekawostki • Satyra • Skandale • Polski portal satyryczny  humor   newsy   kontakt do Sadurski.com
dowcip,dowcipy,humor,sms,polski,polskie,gry,flash,galeria rysunku,rysunki,rysunek satyryczny,serwis
Dziś jest: czwartek, 19. października 2017 r.
szukaj:
  w:
Dodaj do Ulubionych!
Pół miliona wizyt co miesiąc :-) Codziennie nowości - satyryk Szczepan Sadurski zaprasza.
Polonia. Podróże. Rozrywka.

Newsy
Komentarze satyryczne. Rozrywka i humor. Ciekawostki i anegdoty. Satyra i satyrycy.

 

Satyra Absurdy Ciekawostki
Partia Dobrego Humoru - Good Humor Party
Szczepan Sadurski
Kabarety Satyrycy Śmiech
Rysunek satyryczny Karykatura
Komiksy
Najnowsze / Najpopularniejsze / Losowy news / Dodaj newsa / RSS
Tu jesteś: Newsy / Rysunek satyryczny Karykatura
Wyszukaj w treści i słowach kluczowych:

Rysunek satyryczny Karykatura

Opera i balet - konkurs rysunku satyrycznego 2010-01-13
Opera i balet - konkurs rysunku satyrycznego W Sadurski.com regulamin nowego konkursu "Opera i balet" wraz z materiałami pomocnymi do wykreowania pomysłów na rysunki. Termin: do 30 marca 2010 r.

Stowarzyszenie Polskich Artystów Karykatury i Fundacja Opera, we współpracy z Muzeum Karykatury w Warszawie, zapraszają do udziału w Międzynarodowym Konkursie na Karykaturę i Rysunek Satyryczny

Opera i balet
Warunki konkursu
• Uczestnicy: profesjonalni karykaturzyści
• Temat: opera i balet (historia, współczesność, słynni artyści, słynne dzieła, itp).

Warunki techniczne. Prace muszą być oryginalne, wykonane w dowolnej technice plastycznej. Wydruki prac wykonanych w technice cyfrowej muszą
być sygnowane odręcznie z dopiskiem "Wydruk nr 1". Kopie i kserokopie nie będą akceptowane.
• Liczba nadsyłanych prac: maximum 5.
• Format prac:
Min 210 X 297 mm (DIN A 4)
Max 297 X 420 mm (DIN A 3)
• Prace muszą zawierać na odwrocie następujące informacje: imię i nazwisko autora, adres pocztowy, nr telefonu, adres mailowy, ewentualnie tytuł pracy. Do prac należy dołączyć krótką notę biograficzną.
• Termin składania lub nadsyłania prac: 30.03.2010.
• Adres. Prace należy składać w Muzeum Karykatury w Warszawie lub nadsyłać na adres:
Stowarzyszenie Polskich Artystów Karykatury
ul. Kozia 11
00-070 Warszawa

z dopiskiem: "OPERA i BALET"

• Nagrody i jury
Powołane przez organizatorów jury przyzna następujące nagrody:
I - 1250 EURO
II - 1000 EURO
III - 750 EURO
Przewiduje się również wyróżnienia i nagrody fundowane.
Jury dokona również wyboru prac na wystawę. Wszystkie prace nagrodzone i wyróżnione przechodzą na własność organizatorów.
• Wystawa. Wystawa pokonkursowa, uzupełniona innymi pracami na temat opery i baletu, zostanie otwarta w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie, w maju 2010 r. Po zakończeniu wystawy w Warszawie, przewiduje się jej prezentacje w innych miastach Polski oraz za granicą. Prace biorące udział w wystawie zostaną zwrócone autorom na początku 2012 r.
• Katalog. Wystawie towarzyszyć będzie obszerny katalog.

Wszelkie pytania związane z konkursem należy kierować drogą mailową do:
Kurator konkursu - Jacek Frankowski: jacek@franek.com.pl
Dyrektor artystyczny - Witold Mysyrowicz: wmysyrowicz@aster.pl

•  •  •
Opera i balet - rys historyczny
Tematem konkursu jest opera i balet. Te dwie dziedziny sztuki związane są ze sobą od dawna, a w przedstawieniach operowych często występują tzw. „wstawki” baletowe. Wiele teatrów nosiło też, bądź nosi do dziś, nazwę: Teatr Opery i Baletu.

Opera (wł. "dzieło") – to sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i balet, wywodzi się z włoskich, renesansowych maskarad karna-wałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. O operze w dzisiejszym rozumieniu, mówimy od XVII w. Wyróżniamy historycznie trzy główne gatunki utworów operowych: opera seria (opera poważna, najczęściej drama-tyczna), opera buffa (opera komiczna) i opera semiseria (półpoważna). Opera jest dziedziną twórczości, której największy rozwój twórczy przypadał w Europie na XVIII, XIX i początek XX w. Jednak współcześnie, choć powstaje niewiele nowych oper, opera (głównie dawniejsza) cieszy się niesłabnącym powodzeniem u widzów na całym świecie. Za twórcę opery, w dzisiejszym jej pojmowaniu, uważany jest kompozytor włoski z XVII w. Claudio Monteverdi, zaś jego największe dzieło to opera Orfeusz. W okresie baroku opera najżywiej rozwijała się we Włoszech, Francji, Hiszpanii i Anglii. W epoce klasycyzmu opera przeżywała dalszy swój rozwój. Za reformatora opery w tym czasie uważany jest kompozytor niemiecki Christof Wilibald Gluck. Jednak najważniejszym twórcą operowym tego okresu jest bez wątpienia Wolfgang Amadeusz Mozart, twórca 14 oper (przeważnie komicznych), z których najważniejsze to: Wesele Figara, Czarodziejski flet, Cosi fan tutte, Don Giovani, Uprowadzenie z Seraju, i które do dziś utrzymują się w tzw, „żelaznym repertuarze”. Tworzyli w tym czasie wielkie ilości oper i Georg Friedrich Haendel (42 opery) i Józef Haydn (24 opery), lecz nie są one dziś grywane. Natomiast trzeci z „klasyków wiedeńskich” (oprócz Mozarta i Haydna) Ludwig van Beethoven, napisał tylko jedną operę Fidelio, za to z trzema uwerturami (Eleonora I, II i III). Największy rozwój twórczości operowej przypada bez wątpienia na wiek XIX. Epoka romantyzmu to przede wszystkim twórczość nie-mieckiego kompozytora Karola Marii Webera (Wolny strzelec), kompozytorów francuskich G. Spatiniego, F. Aubera, J. F. Haleviego (Żydówka), Giacomo Meyerbera (Hugenoci, Afrykanka), a nade wszystko Charlesa Gounoda (Faust). Włoscy romantycy operowi to przede wszystkim Gioacchino Rossini, autor 39 oper (m. in. Sroka złodziejka, Wilhelm Tell, Cyrulik Sewilski, Semiramide), Gaetano Donizetti, autor 33 oper, w tym najsłynniejszej Łucja z Lamermoor oraz Vincenzo Bellini (Norma, Purytanie, Lunatyczka). Odrębny rozdział stanowi twórczość Ryszarda Wagnera, twórcy dramatu muzycznego, realizującego romantyczny ideał syntezy sztuk, który zdecydowanie odchodził od klasycznej formy opery (Lohengrin, Tanhauser, Tristan i Izolda, Latający Holender, Śpiewacy Normberscy, Parsifal, tetralogia Pierścień Nibelunga). W okresie romantyzmu powstają też kierunki, zwane narodowymi. Przedstawicielami tego typu twórczości operowej byli kompozytorzy rosyjscy Michał Glinka (Iwan Susanin, Rusłan i Ludmiła) i Aleksander Dargomyżski (Rusałka) oraz tzw. „potężna gromadka”: Aleksander Borodin (Kniaź Igor), Milij Bałakiriew, Cezar Cui, Modest Mussorgski (Borys Godunow, Chowańszczyzna, Jarmark Soroczyński), Mikołaj Rimskij-Korsakow. (Złoty kogucik, Sadko, Lot trzmiela). Nurt narodowo-romantyczny w operze reprezentowali również Bedrich Smetana (Sprzedana narzeczona), Anton Dvorak (Rusałka) (Czechy) i Stanisław Moniuszko (Polska). Wielkim twórcą neoromantycznym był bez wątpienia wielki tragik rosyjski, Piotr Czajkowski, którego najsłynniejsze opery Eugeniusz Oniegin i Dama Pikowa, to filary „żelaznego repertuaru” operowego. Z ducha romantyzmu czerpał też jeden z najwybitniejszych twórców opery w historii, Giuseppe Verdi (Aida, Don Carlos, Bal maskowy, Rigoletto, Otello, Trubadur, Traviata, Makbet, Moc przeznaczenia, Nabucco, Falstaff), choć pojawiają się tu już elementy realizmu (w późniejszych operach), choć jeszcze nie weryzmu. Do epoki późnego romantyzmu czy też neoromantyzmu (choć zmarł w 1949 r.) zaliczany jest kompozytor niemiecki Ryszard Strauss, będący częściowo kontynuatorem dzieła Ryszarda Wagnera (wyłącznie w warstwie muzycznej), autor m.in. takich oper, jak: Kawaler Srebrnej Róży, Salome, Elektra. Nurt romantyczny w operze przekształcał się w tzw. realizm operowy, którego przedstawicielem był m. in. kompozytor francuski Jules Massenet (Manon), a którego szczytowym osiągnięciem była Carmen Georga Bizeta (1875), a następnie w swą naturalistyczną formę – weryzm (wł. vero-prawda). Najwybitniejszymi przedstawicielami weryzmu w operze byli kompozytorzy włoscy, z przełomu XIX i XX w.: Ruggiero Leoncavallo (Pajace), Pietro Mascagni (Rycerskość wieśniacza), Umberto Giordano (Andrea Chenier) i Giacomo Puccini (Tosca, Cyganeria, Giani Schicchi, Płaszcz, Siostra Angelica, Manon Lescaut, Turandot, Madama Butterflay, Dziewczyna z Zachodu). Impresjonizm i symbolizm, obecne w innych dziedzinach sztuki, miały również swych przedstawicieli w gronie twórców oper, jak choćby Claude Debussy (Peleas i Melisanda), Maurice Ravel (Godzina hiszpańska). Nurt klasycyzujący w XX wieku reprezentowali m.in. Alban Berg (Wozzeck), Igor Strawiński (Król Edyp), Arthur Honegger (Antygona), Sergiusz Prokofiew (Miłość do trzech pomarańczy), Paul Hindemith (Morderca, nadzieja kobiet) zaś ekspresjonizm Arnold Schonberg (pionier dodekafonii i atonalności). W XX wieku, niezależnie od zmieniających się mód i kierunków, żywe pozostały także kierunki narodowe (Manuel de Falla, Leo Janacek, George Gershwin, Beniamin Britten i in.). Tak jak teatr dramatyczny nie może istnieć bez wybitnych aktorów, tak teatr operowy, bez wybitnych śpiewaków. Były ich w przeszłości tysiące, lecz tylko część z nich weszła na trwałe do historii opery. Najwybitniejsi śpiewacy operowi w XX w. (wybór subiektywny), to: tenorzy: (bez podziału na tenorów lirycznych, lirico spinto i bohaterskich) nie żyjący już - Enrico Caruso, Beniamino Gili, Mario del Monaco, Giuseppe di Stefano, Mario Lanza, Franco Corelli, Tito Scipa, Jussi Bjorling, Alfredo Kraus, Luciano Pavarotti; żyjący – Placido Domingo, Jose Carreras, Carlo Bergonzi, Marcel Raul Alvares, Nicolai Gedda, Jose Cura, Rolando Villazon, Ramon Vargas, Juan Diego Florez, Salvatore Licitra; barytony: nie żyjący - Piero Cappuccilli, Tito Gobi, Robert Merrill, żyjący - Dmitrij Chworostowski, Dietrich Fischer, Sherrill Milnes, Rolando Panerai, Juan Pous, Leonard Warren, Florian Boesch; basy - nie żyjący: Fiodor Szaliapin, Ezio Pinza, Boris Christoff, Nikolai Giaurow, żyjący – Casare Siepi, Ruggiero Raimondi, Samuel Ramey. Wybitnych śpiewaczek operowych było zapewne, i jest, więcej niż śpiewaków mężczyzn. Najsłynniejsze sopranistki (liryczne, lirico spinto i dramatyczne łącznie, wybór subiektywny), to: nie żyjące – Nellie Melba, Maria Jeritza, Maria Callas, Renata Tebaldi, Toti dal Monte, Elizabeth Schwarzkopf, Victoria de los Angeles, żyjące – Claudia Muzo, Renata Scotto, Monseratt Caballe, Edyta Gruberova, Joan Sutherland, Barbara Hendrix, Anna Netrebko, Licia Albanese, Katia Riciarelli, Jessye Norman, Mirella Freni, Kiri Te Kanawa, Nino Maichaidze, Gwendolyn Bradley, Mario Bayo. Najsłynniejsze mezzosopranistki to: nie żyjące – Fedora Barbieri, Cathy Berberian, żyjące – Regina Resnik, Teresa Berganza, Cecilia Bartoli, Waltraud Meier, Weselina Kacarova, Irina Archipova, Olga Borodina, Fiorenza Cossoto, Barbara Fink, Rita Gorr, Magdalena Kożena, Lorraine Hunt Liberson, Jelena Obrazcowa, Rosalind Plowright, Shirley Verrett, Dolora Zajick, Julia Geretseva, Denyce Graves. W tak złożonym zjawisku, jakim jest teatr operowy, niezwykle ważną rolą pełnili również, i pełnią, dyrygenci, reżyserzy, scenografowie itp. Ba. Za twórców oper uznawani są niepodzielnie kompozytorzy, autorzy muzyki. Rola autorów tekstów (librett) jest na ogół marginalizowana. Być może dlatego, że często są oni wyłącznie autorami tekstu, nie zaś zamysłu dramaturgicznego, adaptując wcześniej powstałe utwory literackie. Bywa jednak czasem zupełnie inaczej. W przypadku opery, mamy również do czynienia, z czymś raczej nie spotykanym w innych dziedzinach sztuki, z legendą, pozycją i prestiżem poszczególnych teatrów operowych, jako instytucji. Występ w prestiżowym teatrze, jak nic innego, nobilituje artystę. By wejść do I ligi europejskiej, trzeba mieć zaliczone występy w mediolańskiej la Scali. By liczyć się w skali światowej nieodzowne są występy w nowojorskiej Metropolitan Opera. Tak więc najsłynniejsze i najbardziej prestiżowe teatry operowe to: Metropolitan Opera House w Nowym Jorku, Teatro alla Scala w Mediolanie, Covent Garden Theatre w Londynie, Opera Paryska, Opera w Wiedniu. Jednak najsłyn-niejszym i najbardziej rozpoznawalnym budynkiem teatru operowego jest z pewnością opera w Sydney, która jednak poza architekturą niczym szczególnym się nie wyróżnia. Do największych, pod względem wielkości widowni, teatrów operowych na świecie należą: Metropolitan Opera House w Nowym Jorku - 3800 miejsc na widowni, San Francisco Opera - 3146 miejsc, Teatro alla Scala w Mediolanie - 2800 miejsc, Gran Teatre del Liceu w Barcelonie - 2292 miejsc, Royal Opera House w Londynie - 2268 miejsc, Opéra Garnier w Paryżu - 2200 miejsc, Teatr Bolszoj w Moskwie, Teatr Wielki - Opera Narodowa w Warszawie - 1828 miejsc, Brukselska La Monnaie - 1700 miejsc, Sydney Opera House - 1550 miejsc.

W Polsce opera pojawiła się w czasach panowania króla Władysława IV. Wystawiano wówczas współczesne opery włoskie, zaś w latach 1635-48 opera warszawska była pierwszą stale działającą sceną operową w Europie. Wprawdzie August III Sas zbudował w Ogrodzie Saskim w Warszawie Operalnię, gdzie wystawiano opery, jednak narodziny polskiej opery nastąpiły dopiero za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Powstała wtedy pierwsza opera w języku polskim Nędza uszczęśliwiona, z librettem W. Bogusławskiego wg Fr. Bohomolca, z muzyką Macieja Kamieńskiego oraz opery z muzyką Jana Stefaniego i librettem W. Bogusławskiego Henryk IV na łowach i Cud mniemany czyli Krakowiacy i Górale. Za twórcę polskiej opery narodowej uznać można Józefa Elsnera, działającego początkowo we Lwowie, następnie w Warszawie, kompozytora wielu oper, w których pojawiały się muzyczne pierwiastki polskiej muzyki ludowej, z których do dziś zachowała się tylko jedna - Amazonki. Kontynuatorem dzieła Józefa Elsnera, nie tylko na funkcji dyrektora Opery Narodowej, ale także w twórczości operowej, był Karol Kurpiński, twórca ponad 30 oper, z których najbardziej znane to Zamek w Czorsztynie, Leszek Biały, Król Łokietek, Zabobon, czyli Krakowiacy i Górale (wg nowego libretta W. Bogusławskiego). Szczególne miejsce w historii polskiej opery zajmuje Faust Antoniego księcia Radziwiłła, namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego, na postawie sztuki Johanna Wolfganga Goethe-go. Autor Fausta namawiał wielu kompozytorów do stworzenia muzyki do sztuki, która specjalnie została możliwie przystosowana do formy libretta. Znajomość jaka powstała między nim a księciem Radziwiłłem doprowadziła tego do napisania partii muzycznych do utworu. Następnie postanowił on napisać większą operę, która powstawała w latach 1808-1830. Jest to jedyna adaptacja muzyczna Fausta uznana przez autora za zgodną z zamysłem - Faust miał być "poważnym żartem", a nie tragedią człowieczeństwa. Goethe poznał większą część dzieła Radziwiłła, które miał ocenić bardzo wysoko. Ciekawostką jest również inny, mało znany fakt, iż Dziady Adama Mickiewicza powstały w pierwotnej wersji jako libretto opery, którą napisać miał Fryderyk Chopin. Do realizacji tego pomysłu, jak wiadomo, nie doszło. Niewątpliwie najbardziej poczesne miejsce wśród polskich kompozytorów operowych zajmuje Stanisław Moniuszko, autor oper romantycznych, tkwiących w nurcie muzyki narodowej. Moniuszko, prócz akcentów ludowych, wykorzystywał pełną gamę muzycznych form operowych (uwertury, arie, recytatywy, ansamble, sceny chóralne, wstawki baletowe itp.), wzorując się częściowo na operach włoskich. Najważniejsze opery Moniuszki to Halka, Straszny Dwór, Hrabina, Verbum Nobile, Flis, Paria. Styl Moniuszki kontynuował Władysław Żeleński (ojciec Boya), jednak zważywszy na zmieniające się czasy, była to twórczość nieco już anachroniczna. Napisał cztery opery w duchu romantyzmu słowiańskiego: Konrad Wallenrod, Goplana, Janek i Stara Baśń. Pierwszą polską operę nowoczesną stworzył Ignacy Jan Paderewski. Była to Manru, jedyna zresztą jego opera, wg Chaty za wsią, Kraszewskiego. Manru ważna jest jeszcze z jednego powodu. Jest to jak dotąd jedyna polska opera, jaką wystawiła Metropolitan Opera w Nowym Jorku (w 1902 r.). Nowoczesne opery stworzyli w okresie Młodej Polski Ludomir Różycki (Casanova, Bolesław Śmiały, do libretta Stanisława Wyspiańskiego, Eros i Psyche), Feliks Nowowiejski (Legenda Bałtyku) i Tadeusz Joteyko (Król Zygmunt August). Jednak najważniejsze dzieło początku XX wieku, to Król Roger, Karola Szymanowskiego (1926), do libretta Jarosława Iwaszkiewicza, opera, która całkowicie zrywa z dotychczasową tradycją i która przekroczyła granice Polski, i grana jest w wielu teatrach europejskich. Po II wojnie światowej powstawały w Polsce opery nieco socrealistyczne, jak Bunt żaków Tadeusza Szeligowskiego czy Janko Muzykant i Komendant Paryża Witolda Rudzińskiego. W późniejszych latach opery tworzyli Romuald Twardowski, Tadeusz Paciorkiewicz, Józef Świder, Henryk Czyż, Edward Bogusławski, Zbigniew Bargielski, Krzysztof Baculewski, Tadeusz Baird. Jedynie opera tego ostatniego, Jutro, zyskała szerszy rozgłos i większe uznanie, również za granicą. Niewątpliwie najwybitniejszym polskim twórcą operowym II połowy XX w. jest Krzysztof Penderecki, który wprowadził polska operę współczesną do międzynarodowego obiegu. Jego opery, napisane wg zasad sonoryzmu, Diabły z Ludun, Raj utracony i Czarna Maska, odbiły się szerokim echem na świecie. Po odejściu od sonoryzmu, Penderecki napisał jeszcze jedną operę, Ubu Rex (wg Jarego), również przyjętą z uznaniem i zainteresowaniem. Najnowsze polskie opery współczesne, to dzieła m.in. Krzysztofa Knittla, Eugeniusza Knapika, Romana Palestra, Zbigniewa Rudzińskiego, Zygmunta Krauzego i Pawła Mykietyna. O ile polska twórczość operowa, przedstawia się na przestrzeni ponad 200 lat, mimo wszystko dość skromnie, o tyle wykonawców mieliśmy i mamy nie byle jakich. I to zarówno w czasach dawniejszych jak i obecnie. Najwybitniejsze polskie śpiewaczki, sopranistki w XX w., to nie żyjące już, śpiewające przed II wojna światową – Marcelina Sembrich-Kochańska, Ada Sari, Janina Korolewicz-Waydowa, Ewa Bandrowska-Turska, Maria Mokrzycka, Wanda Wermińska, wybitne polskie śpiewaczki (sopran) aktywne po II wojnie światowej – Halina Słonicka, Maria Fołtyn, Barbara Nieman, Krystyna Jamroz, Hanna Lisowska, Teresa Żylis-Gara, Teresa Wojtaszek-Kubiak, Zdzisława Donat, Ewa Iżykowska oraz z najmłodszego pokolenia – Aleksandra Kurzak, Izabela Kłosińska, Joanna Kozłowska. Do najwybitniejszych polskich śpiewaczek-mezzosopranistek starszego pokolenia należą: nie żyjąca już Krystyna Szczepańska oraz Krystyna Szostek-Radkowa, Anna Malewicz-Madej, Stefania Toczyska, z młodszego pokolenia zaś: Małgorzata Walewska, Jadwiga Teresa Stępień, Agnieszka Rehlis i Olga Pasiecznik. Najwyższą klasę światową reprezentują również Ewa Podleś – kontralt i Jadwiga Rappe – alt. Polscy śpiewacy również od dawna święcili triumfy na najbardziej prestiżowych scenach Europy i świata. Największa sława i legenda towarzyszyła niewątpliwie Janowi Kiepurze, który z jednej strony był wielkim śpiewakiem, z drugiej zaś wyjątkowo umiejętnie tworzył własną legendę. Najwybitniejsi polscy tenorzy okresu przedwojennego, to: Józef Mann (dziadek Wojciecha), Jan Reszke, Jan Kiepura, Władysław Kiepura, Ignacy Dygas, Stanisław Gruszczyński, Franco Beval (Franciszek Bawół). Po wojnie, najwybitniejsi to: Bogdan Paprocki, Wiesław Ochman, Ryszard Karczykowski, a reprezentanci młodszego pokolenia to Marek Torzewski i Piotr Beczała oraz Bułgar mieszkający w Polsce, Kałudi Kałudow. Również wśród barytonów mieliśmy i mamy śpiewaków bardzo wybitnych. Przedwojenne polskie gwiazdy to Jerzy Czaplicki, Wacław Brzeziński i Eugeniusz Mossakowski. Po wojnie niepodzielnie królował Andrzej Hiolski, w towarzystwie Jerzego Artysza i kilku innych, natomiast gwiazdy młodszego pokolenia to Marcin Bronikowski, Andrzej Dobber i nade wszystko Mariusz Kwiecień. Kiedy padają nazwiska Adam Didur i Bernard Ładysz, wszystko jest jasne. To najsłynniejsze i najwybitniejsze polskie basy w historii. Pierwszy w czasach przedwojennych, drugi po wojnie. I choć wybitnych śpiewaków, o tym najniższym męskim głosie, mieliśmy jeszcze kilku, pozostańmy przy tych dwóch wielkich nazwiskach.

Taniec, podobnie jak śpiew, towarzyszył ludziom od zarania dziejów. Miewał znaczenie mistyczne, obrzędowe, religijne. Z czasem stał się rozrywką. A niebawem również dziedziną sztuki. Balet, to słowo, którym określamy zarówno utwór muzyczny sceniczny, w którym głównym środkiem wyrazu pozostaje taniec, widowisko sceniczne realizujące ten utwór, zespół tancerzy oraz sam gatunek sztuki jako takiej. Historia baletu jest oczywiście tylko fragmentem historii tańca, która jest dużo dłuższa i obszerniejsza. Kariera tancerzy i tancerek, ze względu na uwarunkowania fizyczne, trwa zdecydowanie krócej niż śpiewaków czy muzyków. Nie jest może tak krótka jak kariera sportowców, ale często niewiele dłuższa. Stąd wielu wybitnych tancerzy i wiele tancerek, po zakończeniu aktywności scenicznej, poświęca się pracy pedagogicznej lub zajmuje się choreografią. Stąd przy wielu nazwiskach wybitnych artystów baletu, czytamy – tancerz, choreograf. Nad twórczością choreografów warto zatrzymać się chwilę dłużej. Choć w tańcu klasycznym obowiązują ściśle określone kanony, jednak interpretacja muzyki w formie poszczególnych kroków, sekwencji czy figur, daje prawie nie ograniczone możliwości. Stąd choreografów należy uważać za prawdziwych twórców spektakli baletowych.

Przyjęto dość umownie, że za początek nowego okresu tańca widowiskowego uważać należy wystawienie w Paryżu 15 października 1581 r. baletu dworskiego pod tytułem Circe - Ballet Comique de la Reine. Na francuski dwór balet zawitał dzięki Katarzynie Medycejskiej. Przełomową datą w kształtowaniu się baletu zawodowego był 1661 rok, w którym Ludwik XIV założył Narodową Akademię Muzyki i Tańca. Oderwanie się baletu od opery nastąpiło głównie dzięki działalności J.G. Noverre’a, który w 2 połowie XVIII w. stworzył balet d’action (dramat baletowy). Inni reformatorzy działający we Włoszech (S. Vigano, C. Blasis) ukształtowali podstawy stylu romantycznego. W 1832 choreograf Fili-ppo Taglioni stworzył pierwszy romantyczny balet Sylfida. Głównym dziełem epoki stał się inny balet, Giselle, domi-nował wtedy głównie taniec kobiecy. Za największe primabaleriny epoki uznano: Marię Taglioni, Carlottę Grisi i Fanny Elssler, a za największego tancerza i choreografa J. Perrot’a. W drugiej połowie XIX wieku nowym centrum sztuki baletowej stała się Rosja. Marius Petipa stworzył tam balet-divetissement, klasyczny dziś typ baletu o ustalonej budowie. Do takich należą „schoreografowane” przez niego Jezioro łabędzie i Śpiąca królewna Piotra Czajkowskiego. Przeciw zrutynizowaniu tańca baletowego wystąpiła na początku XX w. Isadora Duncan. Skostniałe schematy tradycy-jnego baletu zreformował Michaił Fokin. W swych choreografiach Ognistego ptaka i Pietruszki do muzyki I. Strawińskiego, wystawionych przez zespół Ballets Russes. Zespół ten znany jest powszechnie pod nazwą baletu Diagilewa, do którego przedstawień scenografię tworzył m.in. Marc Chagall. Warto jednak przypomnieć, że Sergiusz Diagilew był wyłącznie utalentowanym impresariem, nie zaś artystą. Najwybitniejszymi tancerzami epoki byli Anna Pawłowa, Wacław Niżyński, Matylda Krzesińska, Tamara Karsawina. W drugiej połowie XX w. duże znaczenie dla rozwoju współ-czesnego baletu miała działalność Maurice Béjarta (Balet XX wieku) i R. Petit. Najwybitniejsi tancerze XX w. to Wacław Niżyński, Rudolf Nuriejew i Michaił Barysznikow.

Pierwszym polskim solistą i baletmistrzem w XVIII w. był Maciej Prenczyński, który tańczył nie tylko w Warszawie oraz w dworskich teatrach polskich magnatów, ale występował też w sławnym weneckim Teatro San Benedetto (1773/74) i na scenie wiedeńskiej (1775/76). W roku 1785 król Stanisław August objął swoim protektoratem grupę trzydziestu rodzimych tancerzy, wyszkolonych wcześniej na Litwie, w dobrach hrabiego Antoniego Tyzenhauza. W dobie romantyzmu balet warszawski był uznawany za jeden z czołowych zespołów w Europie, rywalizując z Baletem Opery Paryskiej i cesarskim baletem w Sankt Petersburgu. Zespołem kierowali m.in. dwaj zasłużeni francuscy balet-mistrzowie: Louis Thierry (1818-1823) i Maurice Pion (1824-1843), a w repertuarze znalazły się najsłynniejsze dzieła europejskie oraz oryginalne balety autorstwa polskich choreografów, z muzyką polskich kompozytorów. Gościł u nas wielki choreograf włoski Carlo Blasis (1856), a legendarny Filippo Taglioni był dyrektorem warszawskiego zespołu w latach 1843-1853. Wybitnym polskim baletmistrzem epoki romantyzmu był choreograf i pedagog Roman Turczynowicz, który w końcu lat czterdziestych i w latach pięćdziesiątych XIX wieku spełnił w Warszawie rolę podobną do tej, jaką w Kopenhadze odgrywał August Bournonville. W XX wieku polski balet rozwijał się równie dynamicznie. W jego pierwszej połowie do wybitniejszych artystów polskiego baletu należeli m.in. Loda Halama, Olga Sławska-Lipczyńska, Barbara Karczmarewicz, Aleksander Sobiszewski, Jan Ciepliński, Witold Borkowski, Leon Wójcikowski, Feliks Parmell i inni. Część z nich zachowała aktywność również po II wojnie światowej. W II połowie XX wieku do najwybitniejszych polskich artystów baletu należeli, m.in.: Ewa Głowacka, Barbara Bittnerówna, Ewa Wycichowska, Barbara Olkusznik, Olga Sawicka, Teresa Kujawa, Alicja Boniuszko, Elżbieta Jaroń, Bożena Kociołkowska, Krystyna Mazurówna, Maria Krzyszkowska, Eugeniusz Papliński, Witold Gruca, Emil Wesołowski, Conrad Drzewiecki, Henryk Giero, Gerard Wilk, Stanisław Szymański, Waldemar Wołk-Karaczewski, Krzysztof Pastor. Zespoły baletowe istniały i istnieją w ramach zespołów teatrów operowych, oczywiście jako wydzielone organizmy. Wyjątkiem jest Polski Teatr Tańca, utworzony w 1973 r. w Poznaniu. Jednak w 2009 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP podniósł rangę zespołu baletowego w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie, nadając mu tytuł Polskiego Baletu Narodowego.

Liczba baletów (utworów baletowych) utrzymujących się obecnie stale w repertuarze, nie jest zbyt duża. Do najpopularniejszych z nich należą: (w nawiasie rok prapremiery) Giselle – Adolphe Adam (1841), Don Kichot – Ludwig Minkus (1869), Coppelia – Leo Delibes (1870), Jezioro łabędzie – Piotr Czajkowski (1877), Śpiąca królewna – Piotr Czajkowski (1890), Dziadek do orzechów – Piotr Czajkowski (1892), Ognisty ptak – Igor Strawiński (1910), Szeherezada – Mikołaj Rimskij-Korsakow (1910), Pietruszka – Igor Strawiński (1911), Dafnis i Chloe – Maurice Ravel (1912), Popołudnie fauna – Claude Debussy (1912), Święto wiosny – Igor Strawiński (1913), Trójkątny kapelusz – Manuel de Falla (1919), Romeo i Julia – Sergiusz Prokofiew (1926), Gajane – Aram Chaczaturian (1942), Kopciuszek – Sergiusz Prokofiew (1945), Cudowny mandaryn – Bela Bartok (1945), Spartakus – Aram Chaczaturian (1956). „Żelazny repertuar” baletu światowego nie jest zbyt obszerny, jeszcze skromniej wygląda to w wydaniu polskim. Najbardziej znane polskie balety, to: Wesele w Ojcowie – Karol Kurpiński (1823), Pan Twardowski – Ludomir Różycki (1921), Harnasie – Karol Szymanowski (1938), z tym, że naprawdę grywane są tylko dwa ostatnie.

Kończąc skrótowe omówienie tematyki operowo-baletowej, warto poświęcić kilka zdań stronie muzycznej tematu. Wszak w obu przypadkach mamy do czynienia z rodzajem teatru muzycznego. Kluczową rolę w przygotowaniu każdego spektaklu muzycznego, odgrywają dyrygenci, sprawujący kierownictwo muzyczne. To oni nadają mu cechy i charakter, zgodne z ich temperamentem artystycznym. To oni spinają klamrą muzyki, w wykonaniu prowadzonej przez siebie orkiestry, wszystkie elementy składowe spektakli. Tak było w przeszłości i tak jest teraz. I inna była Carmen pod kierownictwem muzycznym Artura Toscaniniego, inna pod batutą Herberta von Karajana, Karla Bohma, Jamesa Levina czy Zubina Mehty. Wśród dyrygentów nie było i nie ma podziału na dyrygentów symfonicznych i operowych (baletowych). Zdecydowana większość pracuje zarówno w operze jak i na estradach. Dlatego nie sposób wymienić tych najwybitniejszych. Po prostu było ich, i jest, zbyt wielu. Warto jednak pamiętać o roli, jaka odgrywają.

Ten skrótowy i z konieczności pobieżny zarys historii opery i baletu, nie pretenduje do pełnego opisu tematu. Pomija nazwiska wielu wybitnych artystów i wiele zjawisk. Jest zaledwie zarysowanym szkicem historii tych dziedzin sztuki. Pozwala jednak zorientować się, jak złożoną, o bogatej historii i strukturze materię, stanowi temat konkursu, jaki proponujemy.

Autor tekstu: Witold Mysyrowicz
(w latach 60-tych i 70-tych pojawiający się ponad 150 razy na deskach Teatru Wielkiego w Warszawie jako statysta)


/   Wyślij / Wydrukuj / Dodaj newsa / Zgłoś błąd / Kanał RSS


Słowa kluczowe: balet, konkursy, opera, rysunek satyryczny
prawa autorskie

Losowe newsy z tego działu:
Rysunkowe rekordy
Rysunkowe rekordy Co łączy rysowników: Zbigniewa Lengrena (1919-2003), Gwidona Miklaszewskiego (1912-1999) i Zbigniewa Jujkę (ur. 1935)? »
Onet poszukuje rysowników
Onet poszukuje rysowników Portal Onet stara się zachęcić rysowników satyrycznych do nadsyłania swoich aktualnych rysunków. Na portalu pojawiły się krótkie ogłoszenia, poza tym wybrani rysownicy otrzymują zaproszenia do współpracy.  »
Rysownik w Na dobre i na złe
Rysownik w Na dobre i na złe Po raz pierwszy w polskim filmie fabularnym pojawił się wątek rysownika satyrycznego. Chodzi o serial "Na dobre i na złe" (TVP2). »
Roponioska 2008 - wyniki
Roponioska 2008 - wyniki Sławomir Łuczyński wygrał konkurs rysunku satyrycznego Roponioska 2008, zorganizowanego w Gorlicach. Portal Sadurski.com podaje pełną listę laureatów.  »
Wyniki konkursu A to Polska właśnie
Wyniki konkursu A to Polska właśnie Zbigniew Woźniak zdobył Grand Prix. Oto pełna lista nagrodzonych.  »
Podobne newsy:
Cebula i piranie
Konkurs w Turcji
Wystawa Kuczyńskiego w Krakowie
Plener artystów karykatury
Humor rysunkowy w Grecji
19 lipca, Nisko, Stop zaśmiecaniu lasów
Karykatury Maniuka w Niemodlinie
Wracając do moich Baranów
Uczestnicy Manufaktury Satyry
Różowa seria Łuczyńskiego
Najpopularniejsze newsy:
Gejom nie spodobał się rysunek z kozą
Najpopularniejsi polscy rysownicy według Google
Berezowska i karykatury Hitlera
Rysunek satyryczny w Internecie
10 lat Piranii - spis wystaw
Opera i balet - nagrodzeni
Uśmiech Chopina - konkurs
Konkurs na satyryczną Kartkę Bożonarodzeniową
Plagiat rysunkowy czy nie plagiat
Rysunkowe urwisy

Opera i balet - konkurs rysunku satyrycznego -

Wszystkie tagi

   • Newsy: archiwum Newsy - współpraca

 

Dzień Dobry Humor
Telewizor, latawiec i sprawiedliwość
• Najprostszym typem telewizora kolorowego jest telewizor czarno - biały w brązowej obudowie.

• Radio jest cudownym wynalazkiem, który...
przeczytaj cały »


Rysowanie karykatur




Translate this page:








 Nowe humory
Co jest na fladze Mozambiku, jaka odległość do środka Ziemi...
Największy ziemniak świata
Gdzie jest zabroniona Coca-Cola, pierwsze piwo w puszce...
Nastolatek Fidel Castro, mandatowy rekordzista...
Alaska. Oryginalny żart primaaprilisowy
 Nowe newsy
Gurugram, Haryan, Indie – Wesoły Wieżowiec
Wolność nagrodzona w Warszawie
Wystawa i nagrody w Żyrardowie
Stolem 2017 - regulamin konkursu
Jezioro Prashar
Karykaturzyści ponownie nalecą na Korfantów.
Michał Graczyk - wystawa w Białej
Wrzuć na luz 2017
Białystok. Rysunkowa rewolucja
Załóż domenę na Antarktydzie
FABRYKA HUMORU
Wpisz imię lub nazwisko i wybierz płeć:
 
 Nowa satyra
Grunt to rodzinka
Fraszki o kobietach
Limeryki i rymowanki
Czego nie wiem
Satyryczne podsumowanie marca 2016
Fraszki: Kameleon, Hasło nieudaczników...
 Losowe obrazki
Troszkę zatłoczony Czym kosimy trawę?
NAPO - rysownik z Francji Zajączki i Spółdzielnia Pisanka Kupiłam nową szafę
 Losowe filmy
Lip dub - I gotta...2
Jozin z Bazin
Najlepszy tłumacz migowy świata
Rysunki z podtekstem
Przykra sprawa
Hong Kong
Latający samochód
Kocia widokówka
 Losowe dowcipy
Powódź i policjant
Pieniądze, ptaki i furmanka
"Przeleć" mnie ostatni raz
Penis w obieraczce ziemniaków
Zmiękła rockmenka
Optymizm i pieniądze
 Podróże po świecie
Biały Dom - White House
Park Narodowy Yellowstone, USA
Indie - przeczytaj, zanim odwiedzisz ten kraj
Ciekawostki - turystyka i podróże (7)
Glendale w Kalifornii, USA
Ulica Johna Lennona w Merida, Hiszpania
 
Śmieszne filmy
Humor Joe Monstera
Domowe sposoby
Centrum Twojego pupila
Sadurski.com / kontakt / reklama / dla mediów / biznes oferty / patronat / współpraca / partnerzy